Een lekkende kraan komt meestal door een versleten keramische schijf of rubberen afdichting (kraanleer) in de kraan zelf, of door een lekkage bij de aansluiting onder het aanrecht. Zet altijd eerst de hoofdkraan dicht voordat je aan de slag gaat, en let op welk type kraan je hebt — dat bepaalt het te vervangen onderdeel.
Een lekkende kraan verspilt niet alleen water, maar kan bij een aanhoudende druip ook vochtschade rond het aanrecht of de wastafel veroorzaken. De oorzaak zit meestal in een van twee plekken: in de kraan zelf, of bij de aansluiting eronder.
Eerst: de hoofdkraan dicht
Voordat je een kraan openmaakt, draai je altijd eerst de hoofdkraan (of het afsluitkraantje onder het aanrecht, indien aanwezig) dicht. Zo voorkom je dat je met een volledig openstaande waterleiding staat te werken op het moment dat je de kraan demonteert.
Moderne eengreepskraan: de keramische schijf
De meeste hedendaagse kranen zijn eengrepskranen met een keramische schijfpatroon (cartouche) die het water regelt. Lekt de kraan bij de uitloop of blijft hij druppelen na het dichtdraaien, dan is deze schijf meestal versleten en aan vervanging toe. Dit patroon is als los onderdeel verkrijgbaar en relatief eenvoudig te vervangen met de juiste maat.
Oudere kraan: het kraanleer
Bij oudere kranen met aparte knoppen voor warm en koud water zit vaak een rubberen afdichtring, het kraanleer, die met de tijd verhardt of scheurt. Dit is een goedkoop onderdeel dat je met een steeksleutel en wat mankracht zelf kunt vervangen, mits je weet welke knop (of allebei) lekt.
Voorkom kalkaanslag als oorzaak
In gebieden met hard water kan kalkaanslag zich ophopen rond de schijf of het kraanleer, waardoor de afdichting minder goed sluit en de kraan sneller gaat lekken. Regelmatig ontkalken van de kraan, met name rond de uitloop, verlengt de levensduur van de interne onderdelen en kan een reparatie soms zelfs voorkomen.
Lekkage onder het aanrecht
Zit de lekkage niet in de kraan zelf maar bij de flexibele aansluitslangen eronder, dan is vaak een verouderde of losgeraakte koppeling de oorzaak — deze zijn los na te draaien of te vervangen. Speelt er tegelijkertijd een verstopping mee? Zie afvoer verstopt: ontstoppen voor die aanpak.
Blijft de lekkage ondanks vervanging van schijf of kraanleer bestaan, dan is de kraan zelf mogelijk aan vervanging toe. Reken een bredere badkamerrenovatie door met de rekentool als je toch overweegt de badkamer breder aan te pakken.
Stap voor stap: de cartouche vervangen
- 1
Sluit de hoofdkraan af
Draai het water dicht en open de kraan even om de restdruk uit de leiding te halen.
- 2
Verwijder de bedieningsgreep
Meestal zit onder een dekplaatje bovenop de greep een schroefje dat je moet losdraaien om de greep eraf te trekken.
- 3
Draai de bevestigingsmoer los
Onder de greep zit een moer die de cartouche vasthoudt; draai deze los met een geschikte sleutel.
- 4
Vervang de cartouche
Plaats de nieuwe cartouche exact in dezelfde stand als de oude, zodat warm en koud straks weer correct werken.
- 5
Zet alles terug en test
Monteer moer en greep terug, open de hoofdkraan weer, en controleer of de kraan niet meer lekt en soepel draait.
Hoeveel water verspilt een lekkende kraan?
Een kraan die zichtbaar druppelt, lijkt onschuldig, maar de hoeveelheid water die zich over dagen en weken opstapelt, is vaak groter dan mensen verwachten — een aanhoudend druppelende kraan kan honderden liters per maand verspillen. Dit is direct terug te zien op de waterrekening, wat de kosten van de paar euro voor een nieuwe cartouche of kraanleer snel terugverdient ten opzichte van de lekkage laten voortduren.
Wanneer schakel je toch een loodgieter in?
Twijfel je over het type kraan of lukt het niet om de cartouche of het kraanleer zelf te lokaliseren en vervangen, schakel dan een loodgieter in in plaats van te blijven proberen en het risico te lopen de kraan verder te beschadigen. Ook bij een lekkage die na reparatie terugkeert, of bij een oudere kraan waarvan onderdelen niet meer los verkrijgbaar zijn, is vervanging door een vakman vaak de verstandigere en uiteindelijk goedkopere keuze dan blijven repareren. Vraag bij twijfel eerst een indicatie van de kosten op voordat je de loodgieter laat komen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Waarom lekt mijn kraan bij de uitloop?
Meestal door een versleten keramische schijf (cartouche) in een eengreepskraan. Dit onderdeel is los verkrijgbaar en te vervangen.
Wat is kraanleer en wanneer moet ik het vervangen?
Een rubberen afdichtring in oudere kranen met aparte knoppen voor warm en koud water. Vervang het als de kraan blijft druppelen na het dichtdraaien.
Waarom moet ik altijd eerst de hoofdkraan dichtdraaien?
Om te voorkomen dat je met een volledig openstaande waterleiding werkt op het moment dat je de kraan demonteert.
Kan kalkaanslag een lekkende kraan veroorzaken?
Ja, in gebieden met hard water kan kalkaanslag rond de schijf of het kraanleer zich ophopen, waardoor de afdichting minder goed sluit. Regelmatig ontkalken helpt dit te voorkomen.
Hoeveel water verspilt een druppelende kraan?
Meer dan je zou denken: over een maand kan een aanhoudend druppelende kraan honderden liters water verspillen, direct zichtbaar op de waterrekening.
Wanneer moet ik een loodgieter inschakelen voor een lekkende kraan?
Als je het type kraan niet kunt achterhalen, de reparatie niet lukt, de lekkage terugkeert, of onderdelen voor een oudere kraan niet meer los verkrijgbaar zijn.