Een aardlekschakelaar vergelijkt continu de stroom die ingaat en uitgaat, en schakelt binnen milliseconden uit bij een lekstroom van 30 mA of meer — dat kan je leven redden bij een defect apparaat. Sinds 2005 zijn er minimaal 2 nodig zodra een woning meer dan één groep heeft, met maximaal 4 groepen per aardlekschakelaar. Test hem minstens twee keer per jaar met de testknop.
Een aardlekschakelaar is een van de belangrijkste veiligheidsvoorzieningen in je meterkast, maar de meeste mensen weten niet precies wat hij doet of hoe vaak hij getest moet worden. De kosten voor vervangen of bijplaatsen staan op wat kost een aardlekschakelaar vervangen of bijplaatsen?; hier lees je hoe hij werkt.
Hoe werkt een aardlekschakelaar?
Een aardlekschakelaar vergelijkt continu de stroom die via de fasedraad een circuit ingaat met de stroom die via de nuldraad weer terugkomt — normaal gesproken zijn die twee precies gelijk. Lekt er ergens stroom weg, bijvoorbeeld via een defect apparaat of via jouw lichaam bij contact met een beschadigde kabel, dan ontstaat er een verschil tussen beide stromen. Zodra dat verschil de grens van 30 mA overschrijdt, schakelt de aardlekschakelaar binnen maximaal 300 milliseconden de stroom uit — snel genoeg om een gevaarlijke elektrische schok te voorkomen.
Hoeveel aardlekschakelaars heb je nodig?
Sinds 1 september 2005 is een aardlekschakelaar van maximaal 30 mA verplicht in nieuwbouwwoningen, en zodra een installatie meer dan één eindgroep heeft, zijn minimaal twee aardlekschakelaars verplicht — dat voorkomt dat een storing in één groep meteen de stroom in het hele huis wegneemt. Per aardlekschakelaar mogen maximaal vier groepen zijn aangesloten. Heb je een groter huis met veel groepen, dan heb je dus al snel drie of meer aardlekschakelaars nodig om binnen deze norm te blijven.
Type A, AC of B: niet elk type is nog toegestaan
Naast de 30 mA-grens bestaan er verschillende typen aardlekschakelaars, die verschillen in welke soort lekstroom ze herkennen. Het oudere type AC herkent alleen zuivere wisselstroom en is sinds de NEN 1010:2015-norm niet meer toegestaan in nieuwe of vernieuwde installaties, omdat moderne apparaten zoals wasmachines, vaatwassers en inductiekookplaten lekstromen veroorzaken die een type AC niet detecteert. Type A herkent ook die pulserende gelijkstroom en is tegenwoordig de standaard voor huishoudelijk gebruik. Voor een laadpaal is soms zelfs type B nodig, dat ook gladde gelijkstroom herkent — dit hangt af van de specificaties van de laadpaal zelf, dus check dit altijd bij de installateur.
Wat als de aardlekschakelaar vaak afslaat?
Slaat de aardlekschakelaar regelmatig af zonder duidelijke aanleiding, dan wijst dat meestal op een kleine lekstroom ergens in de installatie of bij een aangesloten apparaat, niet per se op een defecte schakelaar. Sluit apparaten één voor één weer aan na een uitschakeling om te achterhalen welk apparaat de oorzaak is — vaak blijkt het een oude wasmachine, boiler of buitenverlichting te zijn met een beginnend defect. Blijft de oorzaak onduidelijk, schakel dan een elektricien in om de installatie door te meten.
Zo test je een aardlekschakelaar
Elke aardlekschakelaar heeft een testknop, vaak gemarkeerd met een 'T'. Druk erop: de schakelaar moet direct uitschakelen en de stroom onderbreken. Zet hem daarna weer aan door de schakelaar omhoog te duwen. Gebeurt er niets bij het indrukken van de testknop, of weigert de schakelaar weer in te schakelen, dan functioneert hij niet correct en moet je direct een erkend installateur inschakelen — een defecte aardlekschakelaar biedt geen bescherming meer, zonder dat je dat aan de buitenkant kunt zien.
Hoe vaak testen?
Je elektrische installatie is je eigen verantwoordelijkheid, en het testen van de aardlekschakelaars minstens twee keer per jaar wordt aanbevolen. Sommige installateurs adviseren zelfs maandelijks testen voor optimale zekerheid. Een handig ezelsbruggetje: test hem op hetzelfde moment dat de klok verzet wordt naar zomer- of wintertijd — dan vergeet je het niet snel.
Reken jouw situatie door met de calculator. Twijfel je of je hele elektra aan vervanging toe is, kijk dan naar elektra vernieuwen: wanneer is het nodig?.
Wat doet een aardlekschakelaar precies?
Hij vergelijkt continu de in- en uitgaande stroom in een circuit en schakelt binnen 300 milliseconden uit zodra er een lekstroom van 30 mA of meer wordt gedetecteerd, bijvoorbeeld door een defect apparaat.
Hoeveel aardlekschakelaars zijn wettelijk verplicht?
Minimaal twee zodra een installatie meer dan één eindgroep heeft, met maximaal vier groepen per aardlekschakelaar.
Hoe test ik een aardlekschakelaar?
Druk op de testknop (vaak gemarkeerd met een 'T') — de schakelaar moet direct uitschakelen. Gebeurt dat niet, schakel dan een erkend installateur in.
Hoe vaak moet ik mijn aardlekschakelaar testen?
Minstens twee keer per jaar, bijvoorbeeld bij het verzetten van de klok naar zomer- of wintertijd. Sommige installateurs adviseren maandelijks testen.
Kan ik zelf een aardlekschakelaar vervangen?
Nee, dit is werk voor een erkend installateur, omdat je werkt in de groepenkast met de hoofdstroomvoorziening van je huis.
Wat is het verschil tussen type A en type AC?
Type AC herkent alleen zuivere wisselstroom en is sinds NEN 1010:2015 niet meer toegestaan in nieuwe installaties. Type A herkent ook pulserende gelijkstroom van moderne apparaten en is nu de standaard.
Waarom slaat mijn aardlekschakelaar steeds af?
Meestal door een kleine lekstroom bij een aangesloten apparaat, niet per se door een defecte schakelaar. Sluit apparaten één voor één weer aan om de boosdoener te vinden.
Bronnen
- Aardlekschakelaar testen — Meterkastcheck.nl
- Aardlekschakelaar uitgelegd: werking, typen en vervanging — HanVos Elektra
- Is een aardlekschakelaar verplicht? — Huiskeur