Rookmelders: verplicht, waar plaatsen en welk type?

Rookmelders zijn een van de goedkoopste en effectiefste manieren om je gezin bij brand te waarschuwen — en sinds 2022 ook wettelijk verplicht. De kosten per type staan op wat kosten rookmelders?; hier lees je wat de wet precies voorschrijft en welk type het beste bij je situatie past.

De wettelijke plicht sinds 1 juli 2022

Sinds 1 juli 2022 zijn rookmelders verplicht in alle Nederlandse woningen, zowel nieuwbouw als bestaande bouw — dit staat in artikel 6.21 van het (voormalige) Bouwbesluit, tegenwoordig het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De minimale eis is simpel: op elke bouwlaag met een vluchtroute moet minimaal één rookmelder hangen. De precieze plaatsing volgt de NEN 2555-norm, en geldt ongeacht of je huurt of eigenaar bent.

Waar plaats je een rookmelder?

Hang een rookmelder in elke hal, overloop of gang waar de vluchtroute doorheen loopt — dus in ieder geval op elke verdieping met slaapkamers. Monteer hem midden op het plafond, minimaal 50 centimeter van een muur of hoek, en niet vlak bij een keuken of badkamer waar stoom of kookdamp voor loos alarm kan zorgen. Bij een grotere of gecompartimenteerde woning is één melder per bouwlaag vaak niet genoeg om overal op tijd gehoord te worden — reken dan op een melder per gang of hal in plaats van alleen het wettelijke minimum.

Welk type rookmelder kies je?

Optische (foto-elektrische) rookmelders zijn de standaard in Nederland en reageren goed op smeulende branden, zoals in meubels of matrassen — de meest voorkomende soort woningbrand. Ionisatiemelders reageren sneller op vlammen, maar zijn door het radioactieve materiaal erin niet meer verkrijgbaar voor consumenten in Nederland. Koop dus altijd een optische melder.

Batterij, 230V of draadloos gekoppeld?

Een batterijmelder is het goedkoopst en eenvoudigst zelf te monteren — kies bij voorkeur een variant met een verzegelde 10-jaars batterij, zodat je nooit een batterij hoeft te vervangen en dus ook nooit het risico loopt op een lege batterij zonder dat je het merkt. Een 230V-melder wordt vast op het lichtnet aangesloten en vraagt daarom bekabeling door een elektricien, maar heeft als voordeel dat hij nooit stroom kan verliezen. Onderling gekoppelde melders (draadloos of bekabeld) laten bij brand alle melders in huis tegelijk afgaan, wat vooral bij een meerlaagse woning het verschil kan maken tussen op tijd wakker worden of niet.

Combineren met een koolmonoxidemelder

Rookmelders zijn niet hetzelfde als koolmonoxidemelders: een rookmelder reageert op rook, een koolmonoxidemelder op het reukloze, giftige gas dat vrijkomt bij onvolledige verbranding, bijvoorbeeld bij een kachel of schoorsteen die niet goed trekt — zie schoorsteen onderhouden: vegen, voegen en wanneer renoveren voor dat risico. Er bestaan combimelders die beide detecteren, maar een aparte koolmonoxidemelder in de ruimte met je kachel of cv-ketel is minstens zo belangrijk als de wettelijk verplichte rookmelders.

Naast rookmelders is het slim om ook een brandblusser of blusdeken binnen handbereik te hebben, vooral in de keuken — een rookmelder waarschuwt je, maar blust de brand niet.

Telt mijn verzekering mee?

Rookmelders zijn een wettelijke plicht, geen verzekeringsvoorwaarde — maar ontbreken ze bij een woningbrand, dan kan een verzekeraar dat in sommige gevallen wel meewegen bij de schadeafhandeling, zeker als blijkt dat eerdere waarschuwing de schade had kunnen beperken. Reden te meer om niet te wachten tot een verbouwing en de melders gewoon nu al op te hangen — de aanschaf en montage kosten je een middag, niet meer.

Onderhoud: test regelmatig

Test elke rookmelder minstens één keer per maand met de testknop, en stof hem af tijdens het schoonmaken — opgehoopt stof kan de sensor minder gevoelig maken. Bij een niet-verzegelde batterijmelder die begint te piepen, is dat het signaal om de batterij te vervangen; wacht daar niet mee, want een lege batterij betekent geen bescherming meer.

Reken jouw aantal rookmelders door met de rookmeldercalculator.